Bağış ve yardımlar, hem bireyler hem de şirketler için sosyal sorumluluk anlamına gelirken aynı zamanda bağış ve yardımların vergiden düşülmesi yoluyla önemli bir vergi avantajı da sağlar. 2025 yılı itibarıyla, gelir vergisi ve kurumlar vergisi mükelleflerinin hangi bağış ve yardımları matrahlarından indirebileceği, yani gelir vergisi bağış indirimi ve kurumlar vergisi bağış indirimi imkanları, kanunlarla net şekilde belirlenmiştir.
Bu yazımızda, gelir vergisi ve kurumlar vergisi yönünden bağış ve yardımların kapsamını, hangi bağışların %5 vergi indirimi sınırına tabi olduğunu, hangilerinin tamamının indirilebileceğini ve belgelendirilmiş bağış ve yardımlar için gerekli şartları detaylı şekilde ele alıyoruz.
İndirim Konusu Yapılabilecek Bağış ve Yardımların Temel Şartları
Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlarına göre, beyannamede bildirilen gelir veya kurum kazancından indirim konusu yapılabilecek bağış ve yardımlar belirli kurallara tabidir. Bağışların tamamı veya bir kısmı, belirlenen sınırlar dahilinde matrahtan indirilebilir.
İndirimden faydalanmak için bağış ve yardımların şu şartları taşıması gerekir:
- Kanunda belirtilen kurum ve kuruluşlara yapılmış olması,
- Makbuz karşılığı yapılması,
- Karşılıksız olması,
- Sadece ilgili dönem gelir ve kurum kazancından indirilmesi,
- Gelir ve kurumlar vergisi beyannamesinde ayrıca gösterilmesi.
İndirim konusu yapılacak bağış ve yardım tutarları, her hal ve takdirde beyan edilen gelir/kurum kazancı ile sınırlıdır. İndirilemeyen kısım sonraki yıllara devredilemez.
Bağış ve Yardımların Vergi Beyannamelerinde Gösterilmesi
Bağış ve yardımlar, gelir ve kurumlar vergisi beyannamesinde ayrıca gösterilmek suretiyle indirilebilir.
- Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi: Gelir Vergisi Kanunu’nun 89. maddesinin birinci fıkrasındaki bağış ve yardımlar için beyannamede özel satırlar bulunur. İndirim konusu yapılacak tutar, yıllık gelir vergisi beyannamesinde yer alan indirimler ve geçmiş yıl zararları düşülmeden önceki tutar esas alınarak hesaplanır.
- Yıllık Kurumlar Vergisi Beyannamesi: Kurumlar vergisi beyannamesinde, bağış ve yardımlar kazanç ve matrah bildirimi tablosunda ilgili satırlarda yer alır. Bağış ve yardımın yapıldığı tarihte kayıtlarda gider olarak dikkate alınır. Ancak bu bağışlar kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) olarak değerlendirilir. Kurum kazancının yeterli olması halinde, beyanname üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla kurumlar vergisi matrahından indirilmesi gerekmektedir.
Ortaklıklarda Bağış ve Yardımlar: Adi ortaklık ve kolektif şirketlerde bağışlar, ortaklık tarafından yapıldığı ilgili yılda, ortakların hisseleri oranında her ortak tarafından kendi gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinde indirilebilir.
Beyan Edilen Gelirin/Kurum Kazancının %5’ini Aşmayan Bağış ve Yardımlar
Gelir veya kurumlar vergisi mükellefleri, beyan edilen gelirlerinin veya kurum kazançlarının %5’ine kadar olan bağış ve yardımları vergi matrahından düşebilirler.
Bağış Yapılabilecek Kurum ve Kuruluşlar:
Bu kapsamda bağışlar; genel ve özel bütçeli kamu idarelerine, il özel idarelerine, belediyelere, köylere, kamu yararına çalışan derneklere ve Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıflara yapılabilir. Kurumlar vergisi mükellefleri, bu listeye ek olarak bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşlara yaptıkları bağışları da indirim konusu yapabilirler.
Özel Durumlar:
Gelir vergisi mükellefleri için kalkınmada öncelikli yörelerde bu oran %10’a kadar çıkarılabilir. Kurumlar vergisi mükellefleri için böyle bir ayrıcalık bulunmamaktadır.
Bağış ve Yardım İndirim Tutarının Hesaplanması
Gelir Vergisi Açısından:
Gelir vergisi mükellefleri, beyan edilen gelirlerinin %5’i oranına kadar olan bağış ve yardımlarını indirim konusu yapabilirler. Eğer bağışlar kalkınmada öncelikli yörelere yapılmışsa, bu oran %10’a yükseltilebilir. İndirim tutarı hesaplanırken, yıllık gelir vergisi beyannamesinde yer alan indirimler ve geçmiş yıl zararları hesaba katılmadan önceki tutar esas alınır.
Kurumlar Vergisi Açısından:
Kurumlar vergisi mükellefleri de yapılan bağış ve yardımların, o yıla ait kurum kazancının %5’ine kadar olan kısmını matrahtan indirebilirler. Gelir vergisinden farklı olarak, kurumlar vergisi mükellefleri için kalkınmada öncelikli yöreler için özel bir oran yoktur. İndirim hesaplanırken ticari bilanço karından iştirak kazançları istisnası ve geçmiş yıl zararları düşüldükten sonraki tutar dikkate alınır.
Beyan Edilen Gelir/Kurum Kazancından Tamamı İndirim Konusu Yapılabilecek Bağış ve Yardımlar
Bazı özel durumlarda yapılan bağış ve yardımların tamamı beyan edilen gelir veya kurum kazancından indirilebilir:
- Cumhurbaşkanınca Başlatılan Yardım Kampanyaları: Makbuz karşılığı yapılan nakdi ve ayni bağışların tamamı matrahtan düşülebilir. Örneğin, AFAD koordinasyonunda yürütülen deprem yardım kampanyalarına yapılan bağışlar bu kapsamdadır.
- Türkiye Kızılay Derneği ve Türkiye Yeşilay Cemiyeti: Bu kuruluşlara (iktisadi işletmeleri hariç) makbuz karşılığı yapılan nakdi bağışların tamamı indirilebilir. Ayni bağışlar ise %5’lik sınırlı bağışlar kapsamında değerlendirilir.
- Eğitim, Sağlık ve İbadethaneler: Okul, sağlık tesisi, öğrenci yurdu, huzurevi, ibadethane gibi tesislerin inşası veya faaliyeti için yapılan bağışlar tamamıyla indirilebilir.
- Kültür ve Turizm Amaçlı Bağışlar: Kültür ve Turizm Bakanlığınca uygun görülen kültürel ve sanatsal faaliyetlere yönelik bağış ve harcamalar tamamen indirilebilir.
- Gıda Bankacılığı Kapsamında Bağışlar: Fakirlere yardım amacıyla gıda, temizlik, giyecek gibi ayni bağışların tamamı, ilgili kanunlar çerçevesinde indirilebilir.
Diğer Kanunlarda Yer Alan Düzenlemeler
Gelir ve kurumlar vergisi dışında, bazı özel kanunlarda da bağışların tamamının indirim konusu yapılabileceği belirtilmiştir. Bunlardan bazıları:
- İlköğretim ve Eğitim Kanunu
- Yükseköğretim Kanunu
- Sosyal Hizmetler Kanunu
- Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı Kanunu
- Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu
- Milli Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Kanunu
- Afet Yeniden İmar Fonu Kanunu
- Aile ve Gençlik Fonu Kanunu
Bu kapsamda yapılan bağışların tamamı, herhangi bir oran sınırlaması olmadan indirim olarak dikkate alınabilir.
Sonuç
2025 yılı itibarıyla bağış ve yardımlar, vergi sisteminde hem sosyal faydayı hem de mali avantajı destekleyen önemli bir araçtır. Vergi mükellefleri, hangi bağışların kısmi, hangilerinin tam olarak indirilebileceğini bilerek planlama yapmalıdır.
Belgelendirilmiş bağış ve yardımlar, vergi matrahından indirim için kritik öneme sahiptir. Yaptığınız bağış ve yardımların vergi matrahınızdan indirimi, vergi yükünüzü hafifletmek için büyük bir fırsattır. Bu indirimlerden yararlanabilmek için bağışların türüne, yapıldığı kuruma ve belgelendirme koşullarına dikkat etmeniz gerekir. Vergi beyannamenizi hazırlarken bu bilgileri eksiksiz ve doğru şekilde beyan etmeniz, olası hataları ve incelemeleri önlemenize yardımcı olacaktır.
Unutmayın, vergi beyannamesi hazırlamak karmaşık olabilir. Bu nedenle profesyonel destek almak her zaman en doğru yaklaşımdır. Sorularınız veya ihtiyaçlarınız için bizimle iletişime geçebilirsiniz.